Jak zapobiegać przenoszeniu bakterii przez obuwie pracowników?

Podeszwy butów roboczych przenoszą średnio 421 000 jednostek bakterii – w tym patogeny takie jak MRSA, E. coli czy Clostridium difficile, które po wniesieniu do strefy chronionej mogą skażać powierzchnie, produkty czy aparaturę. Najskuteczniejszym sposobem na zatrzymanie tych drobnoustrojów w progu jest zastosowanie samoprzylepnych mat biobójczych (tzw. mat sticky), które dzięki technologii antybakteryjnej eliminują nawet 99,99% patogenów z obuwia i kół wózków. Poniżej wyjaśniamy, jak duży jest to problem, jak dokładnie działają maty sticky i gdzie warto je stosować.

Najważniejsze wnioski

• Na podeszwie buta znajduje się średnio 421 000 jednostek tworzących kolonie bakterii (Surgical Infections, 2024).
• Transfer bakterii z obuwia na czystą posadzkę sięga 90–99% – wystarczy więc jedno przejście, by zanieczyścić strefę chronioną.
• Maty biobójcze STICKY z technologią BIOMASTER redukują populację bakterii o 99,99% (testy wg ISO 22196:2011).
• Każda mata to 30 warstw numerowanej folii PE – po zabrudzeniu warstwy wystarczy ją zerwać.
• Jednorazowe ochraniacze na buty nie zastępują mat sticky – badania wskazują, że nie obniżają istotnie poziomu skażenia posadzek.

Ile bakterii faktycznie przenoszą podeszwy butów?

Systematyczny przegląd badań opublikowany w 2024 roku w czasopiśmie Surgical Infections zebrał dowody z 18 prac naukowych dotyczących przenoszenia patogenów przez obuwie i posadzki. Wnioski nie pozostawiają wątpliwości – podeszwy butów są skażone m.in. MRSA, VRE i Clostridium difficile, a bakterie na podłogach odpowiadają za nawet 15% jednostek tworzących kolonie w powietrzu [1].

Przegląd cytuje m.in. badania dr. Charlesa Gerby (University of Arizona), w których na zewnętrznej stronie obuwia wykryto średnio 421 000 CFU bakterii, a transfer z podeszwy na czystą powierzchnię sięgał 90–99%. Na blisko 40% podeszew butów wykryto natomiast C. difficile [1].

Dodatkowe ryzyko potwierdziło badanie z 2023 roku (American Journal of Infection Control) – wśród wszystkich elementów odzieży ochronnej personelu podeszwy butów wykazywały najwyższy ładunek wirusowy SARS-CoV-2. Dezynfekcja podeszew była jedyną interwencją, która istotnie obniżała wartości CT w próbkach [2].

Dlaczego to problem w zakładach pracy i laboratoriach?

Badania nad skażeniem obuwia prowadzono głównie w placówkach medycznych, ale mechanizm przenoszenia drobnoustrojów jest identyczny w każdym środowisku. Pracownik wchodzący z zewnątrz na halę produkcyjną, do laboratorium diagnostycznego czy do strefy pakowania żywności wnosi na podeszwach te same patogeny. Konsekwencje zależą oczywiście od branży.

• Przemysł spożywczy – bakterie wniesione na podeszwach mogą skazić linię produkcyjną, co prowadzi do wycofania partii produktu czy zamknięcia zakładu przez sanepid.
• Laboratoria badawcze i diagnostyczne – nawet niewielkie zanieczyszczenie biologiczne może zafałszować wyniki badań czy zniszczyć hodowle komórkowe.
• Zakłady farmaceutyczne – skażenie pomieszczenia czystego oznacza kosztowny przestój i konieczność rekwalifikacji strefy.
• Sektor obronności i instytucje publiczne – magazyny, archiwa czy serwerownie wymagają kontroli cząstek stałych i biologicznych.

Im wyższy reżim sanitarny, tym większe konsekwencje jednego niekontrolowanego wejścia. Maty dekontaminacyjne stanowią prostą barierę, która eliminuje problem u źródła.

Czym są maty sticky i jak eliminują zagrożenie?

Maty sticky to wielowarstwowe arkusze z folii PE, których powierzchnia pokryta jest klejem o właściwościach biobójczych. Osoba wchodząca do strefy chronionej staje na macie – samoprzylepna warstwa zatrzymuje zanieczyszczenia z podeszew butów i kół wózków, a aktywne substancje niszczą drobnoustroje.

Dostępne w ofercie Green Service maty biobójcze STICKY wykorzystują technologię BIOMASTER opartą na jonach srebra. Producent – włoska firma CBS Medical SRL, działająca na rynku od 1985 roku – potwierdził ich skuteczność testami wg normy ISO 22196:2011 wobec Campylobacter, E. coli, Listeria, MRSA, Pseudomonas i Salmonella. Redukcja wzrostu tych bakterii sięga 99,99% [3].

Każda mata to 30 warstw numerowanej folii o łącznej grubości 1,5 mm. Po zabrudzeniu górnej warstwy wystarczy ją zerwać – pod spodem znajduje się czysta, aktywna warstwa. Żadne dodatkowe preparaty chemiczne nie są potrzebne.

Mata biobójcza STICKY 60 cm x 115 cm

Jak dobrać rozmiar i typ maty?

Dobór zależy od szerokości przejścia i natężenia ruchu:

• 45 x 90 cm – wąskie przejścia, wejścia boczne, stanowiska laboratoryjne;
• 60 x 90 cm – standardowe przejścia w laboratoriach i biurach;
• 60 x 115 cm – szerokie korytarze, wejścia główne do hal produkcyjnych;
• 90 x 115 cm – strefy o dużym natężeniu ruchu, główne przejścia między strefami;
• 90 x 150 cm – największy format, do najszerszych przejść lub tych wymagających dłuższego kontaktu obuwia z matą w celu usunięcia drobnoustrojów.

Czy jednorazowe ochraniacze na buty nie wystarczą?

Badania wskazują, że nie. Systematyczny przegląd z 2024 roku (Surgical Infections) zestawił wyniki wielu badań porównujących skuteczność ochraniaczy – i stwierdził, że nie wykazują one istotnego wpływu na poziom skażenia posadzek [1].

Autorzy przeglądu zwracają dodatkowo uwagę, że sam proces zakładania i zdejmowania ochraniaczy wymaga kontaktu rąk ze skażoną powierzchnią, co paradoksalnie może zwiększać ryzyko przeniesienia patogenów [1]. Maty sticky eliminują ten problem u źródła – oczyszczają obuwie pasywnie, bez konieczności wykonywania dodatkowych czynności. Pracownik po prostu przechodzi przez matę i wchodzi do strefy chronionej.

Jak zmaksymalizować skuteczność mat sticky?

Najważniejsze są trzy kwestie:

• wymiana warstw – numeracja na warstwach ułatwia kontrolowanie, ile pozostało ich jeszcze w zapasie. Przy dużym natężeniu ruchu lepiej zmieniać warstwę częściej niż czekać do końca zmiany;
• pokrycie całej szerokości przejścia – jeśli mata nie zajmuje pełnej szerokości korytarza, pracownicy mogą ją omijać. Przy szerokich przejściach warto ustawić dwie maty obok siebie;
• zapas w magazynie – maty zachowują właściwości do 3 lat przy prawidłowym przechowywaniu. Warto mieć kilka opakowań pod ręką, by wymiana była płynna.

W przypadku obiektów, w których częsta wymiana byłaby uciążliwa, alternatywą są maty zmywalne biobójcze – mają wyższą twardość, są przeznaczone do wielokrotnego użytku i wystarczy je umyć po użyciu. Stanowią doskonałą barierę antybakteryjną, antywirusową i antygrzybiczą.

FAQ

Czy maty sticky działają również na wirusy i grzyby?

Tak. Technologia BIOMASTER wykazuje aktywność wobec bakterii, wirusów i grzybów. Samoprzylepna powierzchnia mechanicznie zatrzymuje drobnoustroje, a jony srebra niszczą je na poziomie komórkowym.

Jak często trzeba wymieniać całą matę?

Jedna mata sticky z oferty Green Service to 30 warstw. W laboratorium o umiarkowanym ruchu może wystarczyć na kilka tygodni. Na hali produkcyjnej z dużym natężeniem ruchu wymiana bywa konieczna co kilka dni.

Czy maty sticky nadają się na zewnątrz?

Maty samoprzylepne są przeznaczone do stosowania wewnątrz budynków, na płaskich i suchych powierzchniach. W celu zabezpieczenia wjazdów zewnętrznych (np. na fermy hodowlane) lepiej sprawdzą się maty dezynfekcyjne przejazdowe, które można nasączać preparatem dezynfekcyjnym.

Źródła

[1] Limper, H.M. et al. – A Review of the Evidence on the Role of Floors and Shoes in the Dissemination of Pathogens in a Healthcare Setting, Surgical Infections, 2024; 25(1):46–55. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38181189/

[2] Peng, L.H. et al. – Viral contamination on the surfaces of the personal protective equipment among health care professionals working in COVID-19 wards, American Journal of Infection Control, 2023; 51(3):276–281. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36375705/

[3] CBS Medical SRL – Wyniki testów technologii BIOMASTER wg ISO 22196:2011, certyfikaty IMSL i Włoskiego Ministerstwa Zdrowia.

Czym są maty dezynfekcyjne i dlaczego są tak ważne?

Maty dezynfekcyjne to skuteczne rozwiązanie wspierające utrzymanie wysokiego poziomu higieny w obiektach o podwyższonych wymaganiach sanitarnych. Ich głównym zadaniem jest eliminowanie drobnoustrojów przenoszonych na obuwiu, zanim przedostaną się do wnętrza budynku.

Dzięki swojej prostej konstrukcji maty dezynfekcyjne pełnią rolę pierwszej bariery ochronnej. Ograniczają rozprzestrzenianie się bakterii i wirusów, co ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo osób przebywających w danym obiekcie.

Jak działają maty dezynfekcyjne?

Działanie mat dezynfekcyjnych opiera się na specjalnym wkładzie, który nasączany jest środkiem dezynfekującym. Podczas przechodzenia po macie płyn dokładnie pokrywa podeszwę obuwia, neutralizując drobnoustroje.

Aby maty działały skutecznie, ważne jest ich regularne użytkowanie oraz odpowiednia konserwacja. Kluczowe elementy wpływające na efektywność to:

• systematyczne uzupełnianie środka dezynfekującego,
• właściwe dopasowanie rozmiaru maty do wejścia,
• umiejscowienie maty w strefach o największym natężeniu ruchu.

Gdzie maty dezynfekcyjne znajdują zastosowanie?

Maty dezynfekcyjne są niezbędne wszędzie tam, gdzie obowiązują wysokie standardy higieniczne. Znajdują zastosowanie w wielu branżach i typach obiektów, w których ograniczenie zanieczyszczeń ma kluczowe znaczenie.

Najczęściej stosuje się je w:

• placówkach medycznych i laboratoriach,
• zakładach przemysłowych i halach produkcyjnych,
• gospodarstwach rolnych i fermach hodowlanych,
• obiektach gastronomicznych oraz budynkach użyteczności publicznej.

Zalety stosowania mat dezynfekcyjnych

Jedną z największych zalet mat dezynfekcyjnych jest ich prostota i skuteczność. Nie wymagają skomplikowanej obsługi ani dużych nakładów finansowych, a jednocześnie realnie wpływają na poprawę higieny.

Do najważniejszych korzyści należą:

• ograniczenie przenoszenia bakterii i wirusów,
• poprawa czystości wewnątrz obiektów,
• wsparcie systemów bezpieczeństwa sanitarnego,
• łatwość wdrożenia i użytkowania.

Wpływ mat dezynfekcyjnych na bezpieczeństwo sanitarne

Regularne stosowanie mat dezynfekcyjnych znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa sanitarnego w obiekcie. Ograniczenie ilości drobnoustrojów wnoszonych z zewnątrz przekłada się na mniejsze ryzyko infekcji oraz chorób.

Ma to szczególne znaczenie w miejscach, gdzie przebywa wiele osób lub gdzie obowiązują restrykcyjne normy higieniczne. Maty dezynfekcyjne wspierają działania profilaktyczne i uzupełniają inne środki ochrony sanitarnej.

Podsumowanie – dlaczego warto stosować maty dezynfekcyjne?

Maty dezynfekcyjne to praktyczne i sprawdzone rozwiązanie, które znajduje zastosowanie w wielu branżach. Stanowią one skuteczną barierę ochronną już na etapie wejścia do budynku.

Ich uniwersalność, skuteczność oraz łatwość użytkowania sprawiają, że są ważnym elementem codziennej dbałości o higienę. Odpowiednio dobrane i regularnie stosowane maty dezynfekcyjne realnie podnoszą standardy czystości i bezpieczeństwa sanitarnego.